درگفت وگوی اختصاصی دلتای مثبت با
"مسعودعنایت"رئیس کمیته داوران فوتبال عنوان شد:
حضورمثبت وموثرداوری ایران
درجام جهانی ۲۰۱۰
این روزها تب و تاب جام جهانی ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی تقریباً سراسر دنیا را فراگرفته است. از کشورهای فقیر و توسعه نیافته تا کشورهای در حال توسعه و پیشرفته. چه آنها که تیم کشورشان جز ۳۲ تیم شرکتکننده در جام
میباشد و چه آنها که آرزومندند تیم کشورشان یکی از این تیمهای برتر باشد.
گویی دیگر فوتبال به یک زبان مشترک تبدیل شده است و
عرصهای برای پیوند فرهنگها از هر نژاد و قوم و پرچم و دین و آئین گرد هم میآیند و تیم کشورشان که به نوعی یکی از سنبلهای موفقیت و نوع مدیریت در کشورشان میباشد را تشویق میکنند.
کشور ما ایران با دامنه ظرفیتهای آن و انگیزهای بالا و فوتبالیستهای جوان که به حق شایسته حضور در چنین جامی هستندبه دلایل گوناگون در سال ۲۰۱۰ از جام جهانی بازماند ولی آنچه که تنها نماینده موثر و مفید ایرانی در عرصه بازیهای این جام بود، حضور یک کمک داور بینالمللی و موفقیت چشمگیر او در عرصه داوری بود به نوعی که حتی با اینکه او کمک داور بود در بعضی مقاطع قضاوت داور وسط نیز تحتالشعاع تصمیمات درست و تلاش موفق او نیزقرارگرفت.
به همین مناسبت فرصت را مناسب دانستیم پای صحبت آقای مسعود عنایت رئیس کمیته داوران فوتبال بنشینیم که باقراردادن این کمک داوربه عنوان نفراول لیست ،نقش بسزایی درانتخابش درجام جهانی داشته وخوداو نیز
سالها کمک داور بینالمللی بوده است و ضمن ابراز خوشحالی از این موفقیت داوری مثبت ایران در جام، پیرامون مسائل مختلف دیگر نیز صحبت کنیم.
متن گفتوگو را میخوانیم:
دلتای مثبت: قبل از ورود به بحث روزمان یعنی جام جهانی ابتدا مایلیم خودتان را معرفی نمائید.
مسعودعنایت: متولد شهرستان استهبان فارس در خرداد ۱۳۳۴ هستم. تا کلاس دهم دبیرستان آن موقع در این شهر مشغول تحصیل بودم وسالهای ۵۰ و ۵۱ در شیراز درس خواندم و از سال ۵۲ به اتفاق خانواده به تهران آمدم. پدرم در سال ۱۳۴۳ که شهردار استهبان بود متعاقب سمیناری که در تهران شرکت کرده بود در مسافرتی به شمال کشور در دریا غرق شد و فوت کرد. ۳ برادر ویک خواهردارم که برادر ارشدم آقای علیاصغر عنایت علاوه براین که خود از پرسنل بیمه ایران بود،دروازهبان تیمهای هما و تهران جوان و کیان از لیگ برتر آن دوره نیزبود. من نیزدر مهر ماه ۱۳۵۳ وارد دانشکده بیمه تهران شده و در بهمن ۵۶ فارغالتحصیل شدم. خرداد ماه ۵۷ به خدمت سربازی رفتم و پس از یکسال سربازی(آن سال هاطبق قانون ،سربازی یکساله بود) در ۲۹ خرداد ۵۸ به استخدام رسمی بیمه ایران درآمدم و در تمام سالهای خدمتم در بیمه ایران از همکاری و مساعدت مدیران وهمکارانم در واحدهای مختلف شرکت برای کارهای داوری بهره بردم. به علت علاقه به داوری در سال ۱۳۶۰ در کلاس داوری درجه ۳ شرکت کردم و تاکنون نیز به امر داوری مشغول هستم. از سال ۱۳۷۳ تا پایان ۱۳۷۹ در لیست بینالمللی کمکداوران فیفا قرار گرفتم و از آن به بعد در جرگه ناظران و مدرسین فدراسیون فوتبال درآمدم. مهر سال ۱۳۸۰ در کلاس مدرسین فدراسیونهای عضو کنفدراسیون فوتبال آسیا در مالزی شرکت کردم که متعاقب آن درجرگه ناظرین AFC درآمدم. از سال ۱۳۸۴ مدرس AFC و در سال ۱۳۸۵ مدرس داوری فیفا شدم. در مرداد ۸۵ هم به عنوان مسئول کمیته داوران منصوب شدم که تا کنون این مسئولیت ادامه دارد.
دلتای مثبت: آقای عنایت، بحث جام جهانی مطرح است و حضور مثبت کمکداور ایرانی در این جام. البته میدانیم که در داخل نسبت به داوری در مطبوعات ما انتقاد زیاد است، هرچند طبق نظرسنجیهای صورت گرفته، عامل اصلی باخت تیمها در لیگ برتر عامل داوری نبوده است و الان که در جام جهانی اشتباهات فاحش داوری را دیدیم این تفکر مثبت به سمت رسانهها آمد که از موج انتقادات کم کنند و کمی حرفهایتر برخورد کنند. از این نظر میخواهیم وارد بحث شویم؟
مسعودعنایت: البته در کشور ما انتقاد همیشه از داوری هست. مطمئناً به محض شروع بازیهای لیگ برتر دوباره خیلی از تیمها، مشکلات خودشان را به داوری ربط میدهند. وقتی میبرند فوتبال پاک است وقتی میبازند ناپاک است. چون تیمها بهترین راهشان این است که برای شانه خالی کردن ازوظایف اصلی شان، مسئولیتشان راگردن داوری بیاندازند واشتباهات فنی خودرااین گونه توجیه کنند چون دیواری کوتاهتر از داوری پیدا نمیکنند.
در جام جهانی که یک بازی میلیونها دلار ارزش داردشمابرخوردهای حرفه ای باداوران راملاحظه کنید. مثلاً بازی ایتالیا و نیوزلند. شما در این بازی میبینیدکه هرچند ایتالیا خوب بازی نکرد، ولی گل نیوزلند آفساید بود. اینها اشتباه داوری بود ولی برخورد تیمها و بازیکنان با داوری حرفهای بود و امیدواریم اینها برای فوتبال کشورمانیزدرس شود. ۴ سال پیش در جام ۲۰۰۶ هم اشتباهات داوری بود و آنجاهم حرفهای برخورد میشد و باز ما آنطور که باید یاد نگرفتیم. ببینید تیمها چندین میلیارد دلارخرج بازیکن میکنند و میلیونها دلار هم نفع میبرند. مثلاً رونالدو پول هنگفتی که آن موقع از باشگاهش گرفت ظرف چند ماه از طریق تبلیغات روی پیراهن آن به باشگاه برگشت ولی در ایران ا ین پول که باشگاه میدهد برنمیگردد.
پول هنگفت را خرج میکنند و مسئولین و کادر فنی تیمها برای توجیه اشتباهات خود، داوری را زیر سوال میبرند.
فیفا علیرغم اینکه حدود ۴۰ میلیون دلار خرج پروژه آمادهسازی داوران جام جهانی کرده بود مشاهده کردیم که چه اشتباهات بزرگ و بعضاً تاثیرگذاری در نتیجه بازی مرتکب شدند، ولی برخورد تماشاگران، کادر فنی، بازیکنان و مسئولین نسبت به این اشتباهات در آنجا چگونه بوده و هست؟ در حالی در ایران داور حتی اگر یک تصمیم درست بگیرد ولی به مذاقش خوش نیاید بر نمیتابند. چون در فوتبال حرفهای اشتباهات داوری را به عنوان جزئی از فوتبال پذیرفتهاند.
دلتای مثبت: شنیدیم که داوربازی انگلیس و آلمان ،قبل ازآن اشتباه فاحش ،قرار بود بازی فینال جام جهانی راهم داوری کند؟
عنایت: ببینیدآقای لاریوندا داور اروگوئهای از بهترین داورهای دنیا محسوب میشود. در بازی نیوزلند و بحرین که خیلی حساس بود قضاوت کرد. در ۲۰۰۶ در ۵ بازی قضاوت کرد که جزء فیلمهای آموزش داوری در سراسر جهان است.
پیشبینی این بود که بازی فینال جام جهانی امسال را او داوری کند.
ببینیدالان داوری بصورت تیمی شده از طرف فیفا ۳ نفر تیم داوری هستند که محور
آنها داور وسط هست. کمک داوران هم درقالب این تیم ،همراه داور وسط هستند. الان کامرانیفر که خیلی هم عالی کار کرد ولی به هرحال در تیم آقای ابراهیم خلیل عربستانی قرارگرفته است. اگر خلیل برود بالا کامرانیفر هم بالا میرود، نرود بالا او هم نمیرود. چون در قالب تیم هستند.
در بازی انگلستان و آلمان که لاریوندا سوت زد،و آرژانتین و مکزیک که روزتی ایتالیایی سوت زد به خاطر اشتباهات فاحش کمک داور، تیم داوری رابه خانه بازگرداندند چون کمکداور وصل به داور است. تا جام جهانی ۲۰۰۲ داور و کمک داور جداگانه دعوت میشدند. مثلادرجام ۹۴ آمریکا محمد فنایی ازایران دعوت شدوبقیه تیم داوری او نیزهرکدام جداگانه دعوت شده بودند. اما در ۲۰۰۲بعلت اینکه اشتباهات داوری بزرگی صورت گرفت ، موجب شد فیفا کمیته داوران و رئیس کمیته داوران را عوض کندوپس ازآن آقای آنخل ویلار
ا سپانیایی که خودش رئیس فدراسیون اسپانیا و نائب رئیس فیفا بودبه عنوان رئیس کمیته داوران منصوب شدووی نیزازداوران بازنشسته مشهوراسپانیایی،مشورت گرفت و آنها تصمیم گرفتند که گروههای داوری، ازآن سال به بعد،سه نفره باشد که اشتراکات فرهنگی، زبانی، قومی، نژادی و منطقهای داشته باشند. اگر از یک کشور یک گروه سه نفره نتوانستند بیایند از یک منطقه باشند.
مثلاً یک کمک آقای روشن ایرماتوف اُزبکی ازازبکستان وکمک دیگرش از قزقیزستان بود، چون اشتراکات زبانی و قومی دارند.
خوب است بدانید که ۳ سال قبل از جام جهانی این گروههای ۳ نفره را ایجاد میکنند. ۳ سال منتهی به جام جهانی در مسابقات مختلف قاره خودشان و باشگاههای جهان شرکت میکنند تا با هم هماهنگ شوند. و در مجموع، این ۳ نفره شدن کلاً موثر بوده و جواب داده است.
دلتای مثبت: بحث الکترونیکی کردن داوری الان مطرح است، نخست وزیر انگلیس دیروز با انتقاد از عدم الکترونیکی بودن این سیستم از باخت ناباورانه انگلیس در برابر آلمان هم ابراز تاسف کرده است، نظر شما چیست؟
عنایت: ببینید علت عدم استفاده از سیستم تکنولوژی الکترونیکی این است که فیفا معتقد است که فوتبال ورزشی است متعلق به همه اقشار. فوتبال نسبت به سایر رشتهها. همه اقشار،از ثروتمند و فقیر، باسواد و بیسواد و شهری و روستایی دانشگاهی و غیر دانشگاهی راشامل میشود و همه اینها جذب فوتبال هستند. فوتبال شامل همه اقشار است . فیفا الان ۸۰۲ عضو دارد. حتی فلسطین و کشورهای کوچک ، در حد یک جزیره که اندازه رباط کریم ما هم نیستند عضو فیفا هستند. اگر تکنولوژی را بیاورند همه اینها نمیتوانند استفاده کنند.
سیستم تکنولوژی خط دروازه راشرکت آدیداس، طراحی کردو داخل توپ تراشه ای گذاشت که وصل به سیستم الکترونیکی است و به داور سیگنال میدهدوورودیاعدم ورودکامل توپ ،به دروازه رابه اواعلام می کند.
در نوجوانان جهان ۲۰۰۵ در اکوادورامتحان کردند و برای توپها کلی خرج شد ولی آیاهمه ۸۰۲عضوفیفاکه کشورهای فقیری هم عضوآن هستندازاین سیستم می تواننداستفاده کنند؟ البته به نظر من فیفابرای رویدادجام جهانی، میتواند این کاررا بکندولی مثلا در ایران که درسال چندهزارمسابقه برگزار می شود،به کارگیری این سیستم پرخرج امکان پذیرنیست درحالی که ممکن است برای جام ملتهای اروپا جام کنفدراسیونها و جام جهانی به کار گرفته شود.
الان همین سیستم رادیویی که تیم داوری ازآن استفاده می کنند هر ست آن ۹۰۰۰ یورو قیمت داردوکلا پرخرج است.
. فیفا به عنوان مسئول فوتبال دنیا روی گسترش فوتبال در سراسر دنیا تاکیددارد. وسالانه میلیون هادلارخرج گسترش واشاعه وتوسعه فوتبال درکشورهای آفریقایی وآسیایی می کندولی به هر حال برای جام جهانی میشود این کار الکترونیکی را عملی کرد. درایران برای سیستم رادیویی ما مجبور شدیم بخاطر گرانتر بودن سیستم خارجی از سیستم داخلی استفاده کنیم وبرای هر سیستم گوشی یک میلیون ونیم بدهیم که تازه مشکلات پارازیت و غیره هم دارد یا مثلاً پرچم الکترونیکی که کمک داور بافشاردادن دکمه آن ،در بازوبند داور وسط ، ارتعاش ایجادمی کند.
در همین جام جهانی همزمان سیستم رادیویی وپرچم الکترونیکی استفاده می شد. ولی بازهم چون عامل انسانی در آن نقش دارد اشتباه هم به دنبال دارد. هرچند میشود بطرق مختلف اشتباهات راکم کردولی تا زمانی که انسان بازی فوتبال را قضاوت میکند هیچ گاه اشتباهات به صفر نمیرسد.
دلتای مثبت: روند انتخاب آقای کامرانیفر چگونه بود؟
مسعودعنایت: حسن کامرانیفربا گروهی در مشهد ازجمله محسن ترکی و محسن قهرمانی و رضا سخندان از دبیرستان با هم بودند. از ۱۶، ۷۱ سالگی در کلاس داوری بودند. کامرانیفر هم معلم ورزش آموزش و پرورش در مشهد است. و خوشبختانه وزیر موافقت کرده که رسمی بشود و او نان لیاقت خودش را دارد میخورد.زمانی که من به ریاست کمیته داوران منصوب شدم او نفرپنجم لیست بود ولی من اورا به نفراول لیست آوردم و معمولاً کسانی که نفر اول لیست باشند، انتخاب میشوند. او کارش در جام جهانی عالی بود. در دو صحنه مهمی که او کار کرد عالی بود. داورش الخلیل عربستانی هم بد نبود. منتهی بازی شیلی و سوئیس قدری تنش ایجاد کرد.
دلتای مثبت: کارت قرمز ی که دادبه جا بود؟
مسعودعنایت: بحث پیرامون آن هست. ناظر داوری فیفا در جلسه تاکید کرده که درست بوده است ولی همین که شک است من به نظرم اگر زرد میداد، بهتر بود.
دلتای مثبت: مجله ما موضوعش مثبتاندیشی است. و انسانهای موفق را معرفی میکند و شعارش "مثبت بیاندیش "،"مثبت عمل کن "و "مثبت باش" است. ما میخواهیم پیام مثبت جام جهانی را به خوانندگان بدهیم. چون در سطح داوری حضور مثبتی در این جام داشتیم شما پیامتان چیست؟
مسعودعنایت: ببینید خود جام جهانی برای تمام عناصر درگیر در فوتبال و همه اقشار جامعه یک کلاس آموزشی است. از مدیریت فوتبال، باشگاهها و کادر فنی و داورها. مثلاً: در ایران بازیکن در یک بازی دربی اشتباه کرده و مربیاش کنار زمین دعوایش کرده و ناسزا به او گفته در حالیکه در بازی دانمارک و هلند که بازیکن دانمارک، گل به خودی زد، مربی ایستاده کنار زمین تا به او دلداری بدهد. دست انداخته گردنش تا به او روحیه بدهد این کادر فنی.
از نظر بازیکنان،در فوتبال ما شبیهسازی و گول زدن داور زیاد است. بازی جام جهانی که ارزش فروش بسیار بالایی بالغ بر میلیونها دلاردارد ، با این حال بازیکنان ،کمتر از این حربه یعنی گول زدن داور برای پنالتی استفاده کردند ولی در فوتبال ما بعضی اصلاً آموزش میبینند تا بی جهت پنالتی بگیرند.
یا مثلاً ازبعداخلاق حرفهای: بازیکن در خدمت تیم است. تعویض که میشود، راحت میآید بیرون قرار میگیرد. اینجا انگار تیم و بازی ،ارث پدریاش است، هنگام تعویض، پیراهنش را پرت میکند با همه دعوا میکند. فحش میدهد. مربی هم همینطور. بد و بیراه میگوید به بازیکنان. فحش به بازیکنان
میگوید مگه کوری و .. .از نظر داوری هم همینطور. ما باید از اشتباهات سرمشق بگیریم. شما ببینید تیم داوری جام جهانی از ۲۰۰۷ ، ۳ سال است دارند کار میکنند. امکانات آموزشی دارند. البته کامرانیفر استثنائاً ۳ ماه است انتخاب شده، چون الخلیل یک کمک عربستانی و یک کمک سوری داشت. آن ها قبل از جام جهانی اوت شدند و آنها را برداشتند یک داور اماراتی و کامرانیفر را گذاشتند. آنها فقط سه بازی با هم داشتند. در حالیکه تیم داوری روشن ایرماتوف از ۳ سال قبل ازجام جهانی با هم کارکرده اندودرمسابقات مختلف درسطوح بالا به میدان رفته اند. در جوانان جهان و نوجوانان جهان با هم بودند.
ولی کامرانیفر نسبت به این ۳ ماه خیلی خوب داوری کرد.
دلتای مثبت: بحث انرژی مثبت رابکنیم درباره حرکات مارادونا میگویند به بازیکنان انرژی مثبت
میدهد درست است؟عنایت: ببینید مارادونا یک اسطوره است. بازیکنان افتخار میکنند بغلش کنند.بله
انرژی مثبت میدهد، الان مربیان اکثراً با این روش روحیه میدهند، اتفاقاتی که درآن جوسنگین ورزشگاه می افتد بسیارفراترازچیزی است که ما در صحنه تلویزیون میبینیم.آنجاحقیقتا بازیکن به روحیه نیازدارداین راباید از نزدیک دید.
یک چیز دیگر هم در ایران است که دخالت میکنند در کار تیم. مربی دروازهبان، مربی، سرپرست، مدیر و .... ولی در آنجا فقط یک نفر مسئول است. کرش سرمربی پرتغال را دیدید فقط خود او است. در اینجا مدیر تیم صبا و راهآهن، آمده داخل زمین، چون اینجا میخواهند فشارعصبی بیاورند بر روی داور طبعاً اوهم دچار اشتباه میشود. به هر حال من موفقیت داورمان را در جام جهانی تبریک میگویم.
الان چند تا تیم داوری را برگشت دادند جز تیم کامرانیفر را خود این یک امتیاز مثبت است حتی احتمال کمک داوری بازی سوم و چهارم هم برای اوهست و با توجه به اشتباهات کمکداوران در این دوره در جام جهانی کار کامرانیفر بیشتر جلوه کرد.
دلتای مثبت: داستان توپ چیست؟
عنایت:شرکت آدیداس،سال های طولانی است که مسئولیت تهیه توپ بازی های جام جهانی را به عهده داردواین شرکت،توپ مخصوص جام جهانی راآزمایش می کندوپس ازآن چندین نمونه توپ انتخاب می شود.دراین دوره توپ "جابولانی"که درزبان آفریقایی به معنی جشن وشادی است ازبوته آزمایش های مختلف بیرون آمده است وقبل ازجام جهانی دراختیارتیم های شرکت کننده قرارداده شده بودتاباآن خوبگیرند.البه به هرحال شکایت هایی از این توپ صورت گرفته که بنده تخصصی برای اظهارنظردراین زمینه ندارم ولی چیزی که مهم است اینکه این توپ ،موردتاییدکارشناسان قرارگرفته ونمره قبولی گرفته است.
دلتای مثبت: نکات جالب جام جهانی امسال چه بود؟
عنایت: من تحت تاثیر فیلمبرداری قرار گرفتهام. هیچ وقت در عمرم چنین فیلمبرداری ندیدم. ما از ۱۶ تیرکلاس داوریمان شروع میشود. فیلمهای لیگ برتر، ناروشن است وبرای آنالیز مشکل داریم. ولی اینجا عالی است فیلمبرداری با دوربینهای متعدد که تمام خطاها رااززوایای مختلف میآورد جلوی چشم.
علت به چشم آمدن اشتباهات داوری این است که از زوایای متعدد کار داور کنترل میشود. شاید در ۹۴ آمریکا اشتباهات داوری بیشتر بود ولی جوری که این دوره فیلمبرداری میشد، نمیشد. و بنابراین به چشم نمیآمده است.
دلتای مثبت: چقدر برای جام جهانی خرج شده است؟
عنایت: پیداست که این بزرگ ترین رویدادورزشی درجهان مخارج سنگینی رادربردارد ولی درمقابل درآمدآن بسیاربالاست بطوریکه بسیاری ازکشورهای بزرگ دنیا دربالاترین سطح سیاسی خودسعی می کنند که میزبانی این جام رابگیرند.بالاترین درآمدیک مسابقه فوتبال ،حق پخش تلویزیونی آن است که آنطورکه شنیدم فیفا بابت حق پخش این بازی ها افزون بریک میلیارددلاردریافت کرده است.
دلتای مثبت: درس مثبت انسانی از این جام چیست؟
عنایت: همین تشویق تیمهایی که در حال باختن هستند. الان در ایران تیم که گل میخورد تماشاگران ساکت میشوند در حالی که اینجاست که تیم نیاز تشویق دارد. علاوه بر این احترام بازیکن و مربی به تصمیمات داوری و رعایت اخلاق حرفهای لازم است.
دلتای مثبت: ازنظرشماپیامی مثبت به مردم که میتوانیم با مجلهمان بگوئیم چیست؟
عنایت: تصمیمات داور را محترم بشمارند حتی اگر به ضرر تیم باشد.
دلتای مثبت: از وقتی که که گذاشتید بسیار ممنونیم.